Fuzuli Kimdir Kısaca Hayatı

15
124
fuzuli
  • cFuzuli’nin asıl isimi Mehmet’tir. Ömrü Kerbala, Bağdat ve Necef bölgesinde geçmiştir.
  • Hayatı sıkıntılar içinde geçmiş geçimini sağlamak için Hz Ali’nin türbesinde görev yapmıştır. Vakıf gelirlerinden kendisine bağlanan aylığı düzenli alamayınca Nişancı Celalzade Mustafa Çelebi’ye tanınmış kişi şikayetname isimli mektubu yazmıştır.
  • Arapça, Farsça ve Türkçeyi çok iyi bilen,vaktin geçerli bütün ilimlerini öğrenen bilgin bir şairdir.
  • Türkçe Divan’ın önsözünde ‘’Şiir, kaynağı Allah sanatında bulunan bir hünerdir, ilimsiz şiir, temelsiz duvar gibidir.’’ sözleriyle, şiirini doğuştan gelen bir kabiliyet olduğunu, bunu ilimle geliştirmek gerektiğini dile getirmiştir.
  • Divan edebiyatının en büyük ve en lirik şairlerindendir.
  • Şiirlerini çoğunlukla Azeri şivesiyle yazmıştır.
  • Gençliğinde beşeri aşkı, ilim tahsilinden sonra tasavvufi aşkı anlatan şiirler yazmıştır. Ondaki beşeri aşk, ilahi aşka giden ilk basamak gibidir.
  • Geniş bir tasavvuf kültürüne sahiptir lakin mutasavvıf bir şair değildir.
  • Aşk acısını, çaresizliği, yalnızlığı, vefayı coşkun bir lirizmle anlatmıştır.
  • Gazel tarzında aşk şiirleriyle ün kazanmıştır.
  • Gazel ve mesnevilerinin temel konusu aşk ve güzelliktir.
  • Şiir tekniği sağlam, içeriği ehemmiyet veren özgün bir sanatçıdır.
  • Aşk ve ızdırap şairidir. Aşk acısı çekmekten yakıntıcı değildir. Her kavuşmanın nihayetinde dayanılmaz bir ayrılık olduğu için sevgiliye kavuşmayı istemez. Kavuşmanın aşkı öldürdüğüne, acı çekmeninse insanı ve aşkı olgunlaştırdığına inanır.
  • Kötümser bir şairdir, ona göre dünya acılarla dolu geçici bir mekandır.
  • Divan şiirine has mazmunları başarılı bir şekilde kullanmıştır.
  • Söylenmesi kolay gibi görünen fakat herkesin kolayca söyleyemeyeceği sehli-i mümteni sanatını örnekleyen şiirler yazmıştır.
  • Hüzünlü bir aşk hikayesini işleyen Leyla ve Mecnun mesnevisi ve Hz Muhammet’i anlatan naat türündeki Su kasidesi ünlü yapıtlarındandır.
  • Türkçe, Farsça ve Arapça olmak üzere üç Divan’ı vardır.

Fuzuli’nin Yapıtları

Türkçe Manzum Yapıtları

  1. Divan
  2. Beng ü Bade
  3. Leyla ile Mecnun
  4. Risale-i Muammeyat
  5. Kırk Hadis
  6. Su kasidesi
  7. Hz. Ali Divanı

 

Türkçe Mensur Yapıtları

  1.  Hadikatü’s-Süeda – Kerbela olayını anlatan düzyazı
  2.  Mektuplar (Mektubat)
  3.  Şikâyetnâme

 

Farsça Manzum Yapıtları

  1. Divan
  2. Enis’ül-Kalb
  3. Heft Cam
  4. Resale-e Muammeyat
  5. Sehhat o Ma’ruz

 

Farsça Mensur Yapıtları

  1. Rind ü Zahid
  2. Risale-i Bilmece

 

Arapça yapıtları:

  1. Dîvan
  2. Matlau’l-itikad

Fuzuli’nin Başlıca Yapıtlarının Muhtevaları

 

Leyla vü Mecnun: Edebiyatın edebiyatımızın en güzel Leyla ile Mecnun mesnevisi sayılır. Yapıtta Leyla ile Mecnun arasındaki hüzünlü aşk anlatılır. Mecnun’un Leyla’ya duyduğu aşk; beşeri aşktan ilahi aşka geçiş şeklinde verilir.

Bengü Bade: Beng ile Bade arasındaki konuşma ve tartışmalardan oluşan alegorik, tasavvufi bir mesnevidir.

Sohbetü’l Esmar: Mesnevi tarzında yazılan yapıtta, bir bahçedeki meyvelerin arasında geçen üstünlük tartışması alegorik (sembolik) bir dille anlatılır.

Su kasidesi: Hz Muhammet’i anlatan naat türündeki yapıt kaside nazım biçimiyle yazılmıştır. Redifi oluşturan ‘’su’’ Hz. Muhammet’i sembolize eder.

Şikayetname: Kanuni tarafından kendisine vakıf gelirlerinden bağlanan 9 Akçelik aylığı alamaması neticesi Nişancı Celalzade Mustafa Çelebi’ye memurların yaptığı yolsuzlukları ve yedikleri rüşveti anlatan yakıntı tarzında bir mektuptur. Şair yapıtında sık sık secilere yer vermiştir.

Hadikatü’s Süeda: Hz. Hüseyin’in Kerbela’da şehit edilişini anlatan mensur bir yapıttır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here